محمد كاظم بن محمد تبريزى ( اسرار على شاه )

61

منظر الأولياء ( در مزارات تبريز و حومه ) ( فارسى )

شيعهء زيديه در سلطنت يزيد بن وليد در كوفه به خلافت نشاندند آن بزرگوار به حلوان شتافته حلوان و جبال و اصفهان و همدان و رى را مسخر كرد ولايات فارس و عراق عرب و عجم تا حدود دامغان به ادارهء وى درآمده همه جا را حكام تعيين كرد . عمر بن هبيره كه از قبل يزيد والى عراق بود از استيلاى عبد الله بن معاوية بن عبد الله جعفر خبر يافته عامر بن ضباره و معن بن زايده را با جنود بلا انتها از دو جانب به جنگ [ 21 ] عبد الله فرستاده بعد از تقارب فريقين ، سپاه عبد الله متفرق گشته برحسب اضطرار فرار بر قرار اختيار كرده به اميد آنكه ابو مسلم به رضاى آل محمد دعوت مىكند به خراسان رفت و به حكم ابو مسلم به شهادت رسيد . و عبد الله بن زيد بن امام حسن - عليه السلام - هم در استيلاى ابن جعفر به حكم او در حدود عراق حكومت بعض امورات داشت . بعد از شكست او راه آذربايجان پيموده در حوالى تبريز به شهادت رسيد و در مقبره‌اى كه الآن در محلهء چهار منار سرخاب « 1 » در سر كوچهء ملا على مسئله‌دان واقع شده مدفون گرديده . مقبرهء آن جناب به چهار مزاران و در زبان اهل تبريز به « دور و قبرلر » مشهور است . بناى اول اين بقعه در دفعهء اول محوطهء محقرى بود . در حدود سنهء هشتصد و هفتاد و پنج ابو النصر حسن بك - اول ملوك آق‌قويونلو جد مادرى سلاطين صفويه - أنار اللّه برهانهم - كه به حسن پادشاه مشهور است - طاقى و صحنى قرار داده و خودش هم در سايهء صندوق آن بزرگوار آسوده ، چنان‌كه در احوالات سلاطين ذكر خواهم نمود . دوباره در زمان فترت و غلبهء روميه آن بقعهء مبارك چون دل دشمنان ويران گرديده . بعد از ظهور دولت عليهء قاجاريه در سال هزار و دويست و هشتاد از هجرت ، صبيهء مرضيهء نايب‌السلطنهء مرحوم به تعميرش پرداخت . اين روضه در ميان كاروانسراى حاجى مير ابو الحسن و مسجد آقا سيد محمد قره‌باغى اتفاق افتاده . اين را هم بايد دانست كه امام همام حسن بن على - عليه السلام - در وقت شهادت پانزده فرزند ذكور داشت . از هيچيك عقب نماند به غير از دو نفر : يكى زيد و يكى حسن

--> ( 1 ) . متن : « سجزان » .